NFI – Product(UX) Design in een digitale transformatie
Het positioneren van UX als kern discipline binnen een complexe overheidsorganisatie, met focus op consistente interactie, toegankelijkheid en het verminderen van cognitieve belasting binnen forensische workflows.
De inzet was niet alleen het verbeteren van schermen, maar het structureel versterken van hoe digitale systemen onderzoekers ondersteunen in hun dagelijkse werk.
Role
Senior Product(UX) Designer
Timeline
2022–2025
WEBSITE
Team
Meerder Scum DevOps teams die werkten aan interne applicaties binnen het veiligheidsdomein van de overheid.
Project Context
Het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) is een nationale overheidsorganisatie die onderzoek en expertise levert ter ondersteuning van juridische en strafrechtelijke onderzoeken. De organisatie is sterk afhankelijk van digitale tools om complexe forensische workflows te ondersteunen. Dit gebeurt vaak onder tijdsdruk en met een hoge eis aan nauwkeurigheid en betrouwbaarheid.
Toen ik bij het NFI begon, werkten meerdere teams parallel aan verschillende digitale producten. Hoewel de visuele Rijkshuisstijl werd toegepast, ontbrak een gedeeld UX framework voor interactie, workflows en gebruiksvriendelijkheid.
Daardoor verschilde elk product in opzet en gedrag. Gebruikers moesten steeds schakelen tussen systemen met andere interactiepatronen en logica. Dit zorgde voor onrust en verhoogde cognitieve belasting, juist in een omgeving waar focus en precisie cruciaal zijn.
UX maakte geen structureel onderdeel uit van het product development proces. Designbesluiten werden voornamelijk gedreven door technische of functionele requirements. Consistentie en gebruikerservaring over verschillende tools en producten heen kregen weinig aandacht.
Dit leidde tot:
Inconsistente interactiepatronen tussen tools
Niet intuïtieve workflows voor expertgebruikers
Extra cognitieve belasting in omgevingen met hoge druk
Toegankelijkheid die niet of slechts gedeeltelijk werd toegepast
In een forensische context is dat niet alleen onhandig. Het heeft directe invloed op efficiëntie, betrouwbaarheid en het vertrouwen van gebruikers in het systeem.
Mijn verantwoordelijkheid was het introduceren van UX als vast onderdeel van product development en het zorgen dat dit breed werd gedragen en toegepast binnen de organisatie.
Dit omvatte onder andere:
Het definiëren en vastleggen van UX principes en interactiestandaarden
Het ontwerpen en onderhouden van een gedeeld design system en component library
Het uitvoeren van user research met forensische experts om werkelijke workflows en impliciete processtappen te begrijpen
Nauw samenwerken met developers, product owners en ketenpartners zoals politie en Openbaar Ministerie
Het positioneren van toegankelijkheid als basis kwaliteitsvereiste binnen ontwerp en ontwikkeling
Door deze aanpak werd UX niet alleen een ontwerpactiviteit, maar een structureel onderdeel van hoe producten werden ontwikkeld en verbeterd.
Key Decisions
1
Component Library & Design System
et opzetten van een gedeeld design systeem om consistent interactiegedrag over verschillende producten heen te waarborgen.
Het design systeem bracht structuur in componenten, patronen en interactieregels. Hierdoor ontstond voorspelbaarheid in gebruik, minder interpretatieverschillen tussen teams en een efficiëntere ontwikkeling.
2
Information Architecture Redesign
Workflows zijn zorgvuldig in kaart gebracht om inzicht te krijgen in de volgorde, afhankelijkheden en beslismomenten binnen het werkproces.
Op basis daarvan is prioriteit gegeven aan interactieontwerp voordat visuele schermen werden uitgewerkt. Eerst de logica en handelingen, daarna pas de vormgeving.
3
Accessibility (WCAG)
Accessibility volgens de WCAG richtlijnen is geïntegreerd als vaste kwaliteitstandaard binnen het ontwerp en de ontwikkeling.
4
Iterative Testing & Validation
Door direct met gebruikers te werken zijn impliciete en vaak onbenoemde processtappen in kaart gebracht. Deze inzichten vormden de basis voor het ontwerpen van oplossingen die daadwerkelijk aansluiten op de praktijk.
In plaats van uit te gaan van aannames of documentatie, hebben we het werkproces zelf geanalyseerd zoals het dagelijks wordt uitgevoerd. Zo ontstonden oplossingen die logisch aanvoelen en beter ondersteunen wat mensen echt doen.
5
Iterative Testing & Validation
Na oplevering is een uitgebreide usability test uitgevoerd met de gebruikersgroep. Op basis van de inzichten uit deze tests is iteratief gewerkt aan gerichte verbeteringen. Bevindingen zijn vertaald naar concrete aanpassingen in interactie, structuur en detailniveau.
Results & Impact
Er is meer consistentie en voorspelbaarheid in hoe tools en producten functioneren. Dat zorgt voor minder cognitieve belasting bij gebruikers en maakt het dagelijkse werk overzichtelijker.
Door het automatiseren van werkprocessen is het werk inhoudelijk veranderd. Minder handmatige handelingen, minder herhaling, meer focus op de kern van het vak.
Toegankelijkheid speelde hierin een belangrijke rol. Door hier bewust op te sturen zijn de tools inclusiever en robuuster geworden, waardoor ze voor een bredere groep gebruikers effectief inzetbaar zijn.
Forensisch onderzoekers konden efficiënter werken doordat de frictie tussen afdeling en systeem werd verminderd. De systemen sloten beter aan op hun werkwijze in plaats van andersom.
UX groeide uit tot een volwaardige discipline binnen de development teams. Design thinking en gebruikersgericht ontwerpen werden structureel toegepast in de product lifecycle, van concept tot doorontwikkeling.
Reflection
Er is meer consistentie en voorspelbaarheid in hoe tools en producten functioneren. Dat zorgt voor minder cognitieve belasting bij gebruikers en maakt het dagelijkse werk overzichtelijker.
Door het automatiseren van werkprocessen is het werk inhoudelijk veranderd. Minder handmatige handelingen, minder herhaling, meer focus op de kern van het vak.
Toegankelijkheid speelde hierin een belangrijke rol. Door hier bewust op te sturen zijn de tools inclusiever en robuuster geworden, waardoor ze voor een bredere groep gebruikers effectief inzetbaar zijn.
Forensisch onderzoekers konden efficiënter werken doordat de frictie tussen afdeling en systeem werd verminderd. De systemen sloten beter aan op hun werkwijze in plaats van andersom.
UX groeide uit tot een volwaardige discipline binnen de development teams. Design thinking en gebruikersgericht ontwerpen werden structureel toegepast in de product lifecycle, van concept tot doorontwikkeling.
Tools & Technologies
Figma
Design System
Design Thinking
Angular
Jira / Azure Devops
Scrum / Agile
